TexGreen

TexGreen: Moda ve Tekstilde Sürdürülebilir Yenliği Geliştirme

                   2025-1-TR01-KA210-VET-000358477

                   Odak Grup Toplantısı Raporu

                   İHKİB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

1. Giriş

Bu rapor, TexGreen Projesi kapsamında gerçekleştirilen iki odak grup çalışmasının bulgularını sunmaktadır:

1. VET Öğrencileri (Moda tasarımı, tekstil teknolojileri, dijital tasarım alanları)
2. Sektör Profesyonelleri (KOBİ temsilcileri, dijitalleşme uzmanları, sürdürülebilirlik sorumluları, üretim yöneticileri)

Odak grup çalışmalarının amaçları:

• Sürdürülebilir ve dijital moda alanındaki mevcut becerileri, eksiklikleri ve eğitim beklentilerini belirlemek,
• Endüstri 4.0 ve yeşil dönüşüm uygulamalarının benimsenmesini engelleyen zorlukları ortaya çıkarmak,
• Daha sonra uygulanan ankete ve Beceri Öncelik Matrisine bağlayıcı nitelikte niteliksel içgörüler üretmek,
• A2 Beceri Öncelik Çalıştayı ve LTTA Masterclass tasarımını bilgilendirmek,
• Literatür çerçevesiyle uyumlu tematik alanların doğrulanmasını sağlamak (Özkan & Uluçay, 2022; Muthu, 2021; Weller vd., 2020).

Bu raporda aktarılan tüm bulgular, katılımcıların ifadeleri, çizim/karalama notları ve moderatör gözlemleriyle desteklenmiştir.

2. Yöntem

2.1 Yapı

Her odak grup oturumu şu bölümlerden oluşmuştur:

• Isınma: dijitalleşme ve sürdürülebilirlik kavramlarına aşinalık
• Bölüm 1: Mevcut beceriler (3D, dijital araçlar, sürdürülebilirlik)
• Bölüm 2: Zorluklar ve engeller
• Bölüm 3: Tercih edilen öğrenme yöntemleri
• Bölüm 4: TexGreen eğitiminden beklentiler
• Bölüm 5: Uygulanabilirlik ve kurum hazırlık seviyesi

2.2 Veri Kaynakları

• Katılımcıların sözel yanıtları (madde işaretli ifadeler)
• Moderatör notları (takip soruları, açıklamalar, vurgu noktaları)
• Katılımcıların yazdığı kısa notlar ve kavram ifadeleri
• Ön ve Son Odak Grup mini formları

2.3 Analitik Yaklaşım

• Veriler, sürdürülebilirlik, dijitalleşme, eğitim tercihleri ve engeller çerçevesinde tematik kodlama ile değerlendirildi.
• Öğrenci–sektör karşılaştırması yapıldı.
• Ortaya çıkan temalar, daha sonra hazırlanan anket sorularının yapı taşları olarak kullanıldı.
• Moderatör açıklamaları, kavram karışıklıklarını gidermek için analize dahil edildi (ör. 3D prototipleme vs. animasyon, LCA vs. teorik sürdürülebilirlik).

---

3. Temel Bulgular

3.1 Mevcut Beceri Seviyeleri (Dijital & Sürdürülebilirlik)

3.1.1 Dijital Araçlar

Öğrenci + sektör genelinde:

• 2D tasarım araçlarına (Illustrator, Photoshop, Gerber) yüksek aşinalık,
• 3D prototipleme araçlarında (CLO3D, Optitex) çok sınırlı deneyim,
• ERP/PDM sistemlerinin öğrenciler tarafından bilinmediği, sektörde ise sınırlı kullanıldığı tespit edildi.

Moderasyon notları, 3D tasarımın sık sık “animasyon veya oyun tasarımı” ile karıştırıldığını göstermektedir.

Sonuç: 3D araçlara ilgi yüksek, altyapı düşük → eğitim ihtiyacı çok belirgin.

3.1.2 Sürdürülebilirlik Bilgisi

Öğrenciler sürdürülebilirliği daha çok genel kavramlar üzerinden ifade etti (geri dönüşüm, çevreye duyarlılık).
Sektör katılımcıları ise:

• Döngüsel tasarım kavramına daha aşina,
• LCA (Yaşam Döngüsü Analizi) konusunda parçalı ve uygulamadan uzak bilgiye sahip.

“LCA” kavramı moderatör tarafından birkaç kez örneklerle açıklanmak zorunda kalmıştır.

Sonuç: Uygulamalı sürdürülebilirlik okuryazarlığına ciddi ihtiyaç vardır.

3.2 Eğitim Tercihleri

Her iki grup da şu sonuçta birleşmiştir:

En yüksek tercih:

• Yüz yüze, kısa süreli, uygulamalı mikro-laboratuvarlar
• Karma model (online kısa teori + uygulamalı yüz yüze modül)

Düşük tercih:

• Uzun teorik eğitimler
• Tamamen online eğitimler

Gerekçe:
“Programı görmeden öğrenemiyoruz.”
“Adım adım gösterilmeli.”

Öğrenciler → Lisans ve araçlara sürekli erişim istiyor.
Sektör → “Zamanı boşa çıkarmayacak” sonuçlar istiyor (ör. tek bir hazır 3D prototip).

3.3 Dijital Dönüşüm Önündeki Engeller

Odak grup verilerinde dört baskın engel öne çıkmıştır:

1. Yazılım lisans maliyetleri (CLO3D özelinde)
2. Donanım yetersizlikleri (bilgisayar gücü, RAM, ekran kartı)
3. Eğitmen yeterliliği eksiklikleri
4. Zaman kısıtları (özellikle üretim odaklı KOBİ’lerde)

Licensing meselesi o kadar sık geçti ki, birçok katılımcı TexGreen’in bir süreliğine yazılım sağlayıp sağlayamayacağını sormuştur.

3.4 Motivasyon ve Değerlendirme Beklentileri

Katılımcılar yüksek motivasyon gösterdi ve özellikle:

• Mikro-yeterlik sertifikası,
• Portfolyo temelli değerlendirme (3D model, LCA mini-projesi)
• Gerçek mini-proje tabanlı öğrenme

beklentilerini dile getirdiler.

Alıntılar:

• “Sertifika gerçek bir beceriyi belgelesin.”
• “Portfolyo iş bulmamıza yardım eder.”

3.5 Masterclass’e(Ustalık Sınıfı) Yönelik Beklentiler

En sık talep edilen 5 konu:

1. CLO3D uygulamalı prototipleme
2. Döngüsel tasarım atölyesi
3. LCA temelleri + malzeme ayak izi hesaplama
4. Yapay zeka ile trend/üretim tahmini
5. İzlenebilirlik (QR kod, veri, tedarik zinciri) — ancak “zor” olarak görüldüğü için giriş seviyesi önerildi.

4. Öğrenci – Sektör Karşılaştırması

Tema	Öğrenciler	Sektör
3D Araçlar	Çok düşük deneyim; yüksek istek	Düşük-orta; uygulama odaklı beklenti
Sürdürülebilirlik	Temel kavram bilgisi	Uygulama zorlukları baskın
Engeller	Araç ve eğitim eksikliği	Zaman, maliyet, entegrasyon
Motivasyon	Kariyer avantajı	Verimlilik ve maliyet azaltımı

Yorum:
Öğrenciler beceri kazanmak istiyor, sektör uygulanabilir çıktılar istiyor. TexGreen eğitimleri bu iki hattı birlikte karşılamalıdır.

---

5. Odak Grup Verilerine Dayalı Beceri Öncelik Kümeleri

Anket öncesi sadece odak grup bulgularına dayanarak belirlenen 5 temel küme:

1. Döngüsel Tasarım & Upcycling
2. LCA Okuryazarlığı (Giriş düzeyi)
3. 3D Prototipleme (CLO3D / Optitex)
4. Yapay Zeka Uygulamaları (Giriş seviyesinde)
5. İzlenebilirlik Temelleri (Başlangıç modülü olmalı)

Bu kümeler daha sonra anketle doğrulanmış ve Beceri Öncelik Matrisi’nin gövdesini oluşturmuştur.

6. Odak Grup Temelli Öneriler

1. 3D & sürdürülebilirlik becerilerini entegre eden karma görevler tasarlanmalı.
2. Temel Dijital + Yeşil Dönüşüm mini eğitim paketi (ön eğitim) oluşturulmalı.
3. Lisans / demo erişimleri mümkünse sağlanmalı.
4. Eğitmen eğitimi (Train-the-Trainer) kritik.
5. Portfolyo tabanlı değerlendirme ana yaklaşım olmalı.
6. İzlenebilirlik içerikleri başlangıç düzeyinde tutulmalı.

7. Bu Raporun Entegre Rapor ile İlişkisi

Bu bağımsız odak grup raporu:

• Entegre raporun nitel temelini oluşturur.
• Anketin sorularının şekillenmesine kaynaklık eder.
• Anket bulgularındaki sayısal sonuçların nedenlerini açıklar.
• Beceri Öncelik Matrisi’nin ilk hallerini destekler ve gerekçelendirir.
• Beceri Öncelik Çalıştayı’nın (A2) tasarımına doğrudan yön verir.